Przeskocz do treści

Przedmiot

Prawo rzymskie – rok akademicki 2022/2023 (studia stacjonarne i wieczorowe)

Student poznaje w trakcie wykładu i ćwiczeń sens praktyczny i konstrukcję dogmatyczną omawianych instytucji rzymskiego prawa prywatnego oraz podstawowe wiadomości na temat ich wpływu na rozwój prawa prywatnego w czasach nowożytnych. Nabywa podstawowe informacje na temat metody rozwijania prawa w antycznym Rzymie oraz wpływu tekstów rzymskich na budowanie nauki prawa w średniowiecznej i nowożytnej Europie. Wskazany zakres wiedzy o prawie rzymskim powinien ułatwić studentowi zrozumienie natury pojęć i instytucji współczesnego prawa prywatnego, wyrastających z tradycji prawa rzymskiego. Student zdobywa także umiejętność korzystania z tej tradycji prawnej jako kryterium porównywania różnych systemów prawa prywatnego oraz samodzielnej oceny ewolucji współczesnego prawa prywatnego i rozwoju europejskiego prawa prywatnego. Wykład zawiera następujące treści merytoryczne:  Historia i tradycja prawa rzymskiego, Kształtowanie i ochrona praw prywatnych, Osoby i rodzina, Spadki, Posiadanie i prawa rzeczowe, Zobowiązania.

Wykłady odbywają się stacjonarnie i uczestnictwo w nich nie jest obowiązkowe - łącznie 40 godzin lekcyjnych (jedno spotkanie: 3 godziny lekcyjne; 1 godzina lekcyjna: 45 minut)

Formą zaliczenia wykładu jest egzamin

Formy egzaminu (ocena pozytywna - powyżej 50 % poprawnych odpowiedzi) - w zależności od warunków, egzaminy odbywają się w formie stacjonarnej lub online:
- egzamin pisemny - składa się z dwóch części:
Część I - 60 minut

  • Sześć pytań otwartych (Historia i tradycja prawa rzymskiego, Kształtowanie i ochrona praw prywatnych, Osoby i rodzina, Spadki, Posiadanie i prawa rzeczowe, Zobowiązania - po 10 minut); po zakończeniu pisania prace są zbierane i studenci po 10 minutowej przerwie przystępują do części drugiej

Cześć II - 45 minut
w trakcie tej części egzaminu studenci mają możliwość korzystania z dowolnych materiałów dodatkowych (poza opracowaniami tekstów źródłowych), co jest nawiązaniem do wymogów egzaminów końcowych w ramach aplikacji prawniczych

  • analiza jednego tekstu źródłowego, innego niż teksty źródłowe omawiane w podczas ćwiczeń; przedstawiony studentom w trakcie ćwiczeń schemat analizy tekstów źródłowych jest wymagany na egzaminie

- egzamin ustny (dla osób, które uzyskały ocenę bardzo dobrą z ćwiczeń lub były laureatami lokalnego konkursu prawa rzymskiego (pierwsze trzy miejsca) albo uczestniczyły w debacie oxfordzkiej (dwie zwycięskie drużyny).

Laureaci ogólnopolskiego konkursu prawa rzymskiego uzyskują zwolnienie z egzaminu.

 

Forma i warunki zaliczania ćwiczeń (20 godzin lekcyjnych - 90 minut)

  • zajęcia odbywają się stacjonarnie i są obowiązkowe (zgodnie z regulaminem studiów, nieobecność studenta nie może przekroczyć 30% ogólnego wymiaru zajęć)
  • prowadzący udostępnia stopniowo studentom kwestionariusze zadań przed zajęciami w formie online (do przygotowania w ramach pracy własnej studenta)
  • Zadania określone w kwestionariuszu zadań muszą być wykonywane przez studenta indywidualnie - z wyjątkiem opracowań tekstów źródłowych i kazusów
  1. Forma ćwiczeń

I zajęcia: zajęcia organizacyjne

II zajęcia (Historia i tradycja prawa rzymskiego)

  • w ramach przygotowania do ćwiczeń (praca własna - około 360 minut), student wykonuje zadania określone w kwestionariuszu zadań: jest zobowiązany do zapoznania się z treścią podręczników oraz lektur i sporządzenia słowniczka terminów i pojęć; ponadto powinien opanować pamięciowo wskazane paremie prawnicze, znać i rozumieć zagadnienia problemowe oraz przygotować się do analizy tekstu źródłowego, w tłumaczeniu na język polski - według zasad określonych w kwestionariuszu zadań.
  • w trakcie ćwiczeń (1 spotkanie - 2x45 minut), prowadzący sprawdza znajomość terminów i pojęć (w postaci testu wielokrotnego wyboru - online), znajomość paremii prawniczych i zagadnień problemowych oraz wspólnie ze studentami analizuje tekst źródłowy w tłumaczeniu na języku polskim.

Zajęcia III-X (Kształtowanie i ochrona praw prywatnych, Osoby i rodzina, Spadki, Posiadanie i prawa rzeczowe, Zobowiązania)

  • w ramach przygotowania do ćwiczeń (praca własna - około 360 minut), student wykonuje zadania określone w kwestionariuszu zadań: jest zobowiązany do zapoznania się z treścią podręczników oraz lektur i sporządzenia słowniczka terminów i pojęć; ponadto powinien opanować pamięciowo wskazane paremie prawnicze, znać i rozumieć zagadnienia problemowe oraz przygotować się do analizy tekstu źródłowego z tłumaczeniem w języku polskim - według zasad określonych w kwestionariuszu zadań, a także do udziału w co najmniej jednym pozorowanym procesie sądowym w rolach powoda, pozwanego i sędziego. Schemat analizy jest następujący (nawiązuje do zasad określonych w: W. Bojarski, W. Dajczak, A. Sokala, Verba iuris. Reguły i kazusy prawa rzymskiego, Toruń 2007; W. Dajczak, T. Giaro, F. Longchamps de Bérier, Warsztaty prawnicze. Prawo rzymskie, Bielsko Biała 2013):

1)         Określenie miejsca tekstu w dyskusji prawników rzymskich (podstawowe informacje o źródle poznania prawa, wnioski wynikające z miejsca zamieszczenia tekstu w tym źródle oraz z niektórych informacji w nim podanych a także  związanych ze znaczeniem źródła w historii prawa).

2)         Rekonstrukcja omawianego w tekście stanu faktycznego (rzeczywisty lub hipotetyczny stan faktyczny).

3)         Wskazanie problemu prawnego będącego przedmiotem oceny (kwestia niejasna, dyskusyjna).

4)         Nazwanie zasad rozstrzygnięcia (rationes decidendi), określenie ich znaczenia oraz wykorzystania w tradycji romanistycznej.

  • w trakcie ćwiczeń (6 spotkań - 2x45 minut) prowadzący sprawdza znajomość terminów i pojęć (w postaci testu wielokrotnego wyboru - online), sprawdza znajomość paremii prawniczych, wspólnie ze studentami analizuje tekst źródłowy (w tłumaczeniu na język polski) oraz animuje przeprowadzenie pozorowanego procesu sądowego, z udziałem dwuosobych stron powodowych i pozwanej, trójosobowego sądu oraz publiczności, składającej się z pozostałych członków grupy ćwiczeniowej - w trakcie dwóch ostatnich zadań sprawdzana jest też znajomość i zrozumienie zagadnień problemowych.

2. Forma i sposób zaliczenia ćwiczeń
Zaliczenie uzyskiwane jest na stopień.
Podstawą jego uzyskania jest spełnienie następujących wymogów:
1. zaliczenie testów (online), dotyczących znajomości terminów/pojęć - konieczność poprawy ocen niedostatecznych, oraz wykazanie się podczas zajęć opanowaniem pamięciowym wybranych paremii prawniczych;

2. udział w co najmniej jednym pozorowanym procesie sądowym w rolach powoda, pozwanego i sędziego oraz wykazanie się podczas ich pełnienia znajomością i zrozumieniem zagadnień problemowych;.

3. zaliczenie dwóch pisemnych prac kontrolnych (online), obejmujących materiał dotyczący działów: Historia i tradycja prawa rzymskiego, Kształtowanie i ochrona praw prywatnych, Osoby i rodzina, Spadki, Posiadanie i prawa rzeczowe, Zobowiązania – z koniecznością poprawy oceny niedostatecznej;

4. pisemna praca kontrolna online, dotycząca znajomości treści lektur dodatkowych - z koniecznością poprawy oceny niedostatecznej.

Osoby pragnące uzyskać ocenę bardzo dobrą lub celującą zobowiązane są do wykazania się minimum średnią 4.0 ocen z prac kontrolnych oraz wyróżniać się aktywnością w trakcie zajęć lub przedstawiają pracę semestralną, dotyczącą wybranej instytucji prawa rzymskiego majątkowego (minimum 10 stron wydruku komputerowego z bibliografią oraz przypisami), przygotowaną pod kierunkiem i ocenianą przez osobę prowadzącą zajęcia.

Kryteria ocen - egzamin i zaliczenie: przy ocenie bierze się pod uwagę w szczególności poziom wiedzy, stopień ścisłości, precyzji i trafności odpowiedzi, poprawność zaproponowanego rozstrzygnięcia zagadnienia problemowego, umiejętność znajdowania problemów prawnych, myślenie analityczne, dociekliwość, myślenie krytyczne, odwoływanie się do wartości i zasad prawa w celu uzasadnienia rozstrzygnięcia lub budowy argumentacji oraz iformalne kryteria (styl, poprawność języka błędy ortograficzne, itp.).

 

Skala ocen
Osiągnięcia studenta, w tym wyniki zaliczeń i egzaminów, potwierdzające realizację zakładanych efektów uczenia się, są wyrażane w ocenach według następującej skali:

Ocena Wartość liczbowa Wartość procentowa efektów uczenia się wymaganych do uzyskania oceny*
bardzo dobry 5,0 91 i więcej
dobry plus 4,5 81 – 90
dobry 4,0 71 – 80
dostateczny plus 3,5 61 – 70
dostateczny 3,0 51 – 60
niedostateczny 2,0 50 i mniej

* Wartości procentowe są zaokrąglane do liczb całkowitych, zgodnie z powszechnie obowiązującymi zasadami.

 

Materiały

Edycje ważniejszych źródeł

Wykaz literatury podstawowej

Wykaz prac dodatkowych

Inne prace dodatkowe podają osobno prowadzący zajęcia w kwestionariuszach zadań

Ważniejsze strony internetowe – źródła, literatura i bibliografie:

https://ox.libguides.com/c.php?g=423100&p=2889062

https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/

http://iuscivile.com/

http://www.ucl.ac.uk/history2/volterra/resource.htm

Prace autorów polskich: http://bibliografie.wpia.uw.edu.pl

Warto też polecić pracę: I. Leraczyk, Rzymskie prawo karne. Bibliografia, Lublin 2021 

 

Materiały pomocnicze

Dodatkowe materiały pomocnicze

przykładowy kazus - prawo rzeczowe

 

Pozostałe materiały pomocnicze

Rozwój terytorialny republiki rzymskiej

Rzymski podbój Italii

Ekspansja Rzymu w II w. przed Chr.

Rzym za panowania Oktawian Augusta

Imperium Rzymskie ok. 117 po Chr.

Tetrarchia Dioklecjana

Imperium rzymskie w 337 r. po Chr.

Imperium Rzymskie 400 r. po Chr.

Rzym Justyniana

 

Inne dodatkowe materiały

Przykładowy zestaw pytań - I etap konkursu prawa rzymskiego (z odpowiedziami) :

I TURA FINAŁU

 

Prawo rzymskie - wykłady (zamieszczane stopniowo - po każdym wykładzie)

Prawo rzymskie - kwestionariusze realizowane w trakcie ćwiczeń (zamieszczane stopniowo przed każdymi zajęciami)