Przeskocz do treści

Przestępczość z punktu widzenie psychologii ewolucyjnej – seminarium 2021-2022

Przestępczość z punktu widzenie psychologii ewolucyjnej (seminarium)

W związku z dyskusją podczas jednego z ostatnich spotkań, załączam wybór tekstów poświęconych kontrowersyjnym eksperymentom (Migram i Zimbardo) oraz wątpliwościom wokół innych eksperymentów psychologicznych:

https://www.facebook.com/watch/?v=1914333642173055

https://www.youtube.com/watch?v=vhFst_XGQYs

https://jpr.winchesteruniversitypress.org/articles/10.21039/jpr.3.1.45/galley/71/download/

https://www.apa.org/pubs/journals/releases/amp-64-1-32.pdf

https://www.researchgate.net/publication/233775315_Contesting_the_Nature_Of_Conformity_What_Milgram_and_Zimbardo's_Studies_Really_Show

https://files.osf.io/v1/resources/mjhnp/providers/osfstorage/5d4bd52522a88600184ed20c?action=download&version=1&direct

https://wyborcza.pl/7,75400,21495185,powtorka-eksperymentu-milgrama-polacy-elektryzujaco-posluszni.html

https://www.apa.org/pubs/journals/releases/amp-64-1-1.pdf

https://wyborcza.pl/1,75400,19674257,tajest-panie-wladzo-robi-sie.html

https://wyborcza.pl/7,75400,23632488,zimbardo-sfalszowal-swoj-slynny-eksperyment-wiezienny.html

https://www.tokfm.pl/Tokfm/7,130517,23646639,sypie-sie-cala-historia-stworzona-przez-zimbardo-jeden-z.html

https://www.kul.pl/files/1024/Roczniki_Psychologiczne/2015/1/Budzicz_PL.pdf

https://wyborcza.pl/1,75400,18705157,psychologia-badania-nie-do-powtorzenia.html

Krytyka Zimbardo – przełom czy burza w szklance wody?

https://woblink.com/ebook/posluszni-do-b-olu-tomasz-grzyb-dariusz-doli-nski-31237u Stale zachęcam do wzięcia udziału w imprezie "Dni mózgu w Trójmieście" on-line 15-21.03.2021 https://dnimozgu.ug.edu.pl/ Program zawiera wykłady i spotkania, które dadzą Państwu wgląd w zagadnienia, z którymi z pewnością spotkacie się w ramach opracowywania prac licencjackich i magisterskich. Serdecznie zapraszamy do udziału - korzystajmy z szansy stworzonej dzięki wersji on-line!

Przestępczość z punktu widzenie psychologii ewolucyjnej (proseminarium) – dr hab. Jacek Wiewiorowski, profesor uczelni (2. zajęcia).

Bibliografia (przykłady - układ alfabetyczny według nazwiska autora - podawać daty dostępu do stron internetowych; skrót: et al. - et alii [tj. i inni, stosowany kiedy jest więcej autorów/wydawców niż 3. osoby)

Monografie/Podręczniki/Prace zbiorowe

Barkow J. H. 2006, (ed.), Missing the Revolution: Darwinism for Social Scientists, Oxford. Dutton D. 2009, The Art Instinct: Beauty, Pleasure and Human Evolution, Oxford.

Gage J. 1993, Color and Culture: Practice and Meaning from Antiquity to Abstraction, London.

Rozdziały w pracach zbiorowych

Betzig L. 1991, History, [w:] M. Maxwell (ed.), The Sociobiological Imagination, Albany s. 131–140.

Haselton M. G., Nettle D., Murray D. R. 2015, The Evolution of Cognitive Bias, [w:] D. M. Buss, (ed.), The Handbook of Evolutionary Psychology. 2nd Edition, Hoboken, vol. 2, s. 968-987.

Nadal M, Gomez-Puerto G. 2014, Evolutionary approaches to art and aesthetics, [w:] P. P. L. Tinio,  J. K. Smith (eds.), The Cambridge Handbook of the Psychology of Aestethics and the Arts, Cambridge, s. 167-194.

Robertson D. 2009, Evolution, culture, and human mind, [w:] M. Schaller et al. (eds.), Evolution, Culture, and the Human Mind, New York - London, s. 167-184.

Artykuły

Elliot A. J. 2015, Color and psychological functioning: a review of theoretical and empirical work. "Frontiers in Psychology" 6.368. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00368 (31.12.2020).

Gâştescu P. 2009, The Danube Delta Biosphere Reserve. Geography, Biodiversity, Protection, Management. "Revue Roumaine de Géographie/Romanian Journal of Geography" 53. 2, s. 139–152.

Jonauskaite D. et al. 2020, Universal Patterns in Color-Emotion Associations Are Further Shaped by Linguistic and Geographic Proximity. "Psychological Science" 31.10, s. 1245-1260. https://doi.org/10.1177/0956797620948810 (31.12.2020).

Kiss B. J. et al. 2016, Recent data on the Danube Delta (Romania) avifauna from the 2014 and 2015 summer seasons. "Acrocephalus" 37.168-169, s. 85–92. DOI: https://doi.org/10.1515/acro-2016-0006 (31.12.2020).

Hasła internetowe (z nazwiskiem autora)

Oleksiak W. 2015, 6 Misconceptions About Poland. Culture.pl. https://culture.pl/en/article/6-misconceptions-about-poland (27.02.2020).

Osobno strony internetowe anonimowe

Danube Delta, https://www.rspb.org.uk/our-work/our-positions-and-casework/casework/cases/danube-delta/ (31.12.2020).

Inne (przykład materiału filmowego)

Illuta G. 2019, The Danube Delta and Dobruja Birds, https://www.youtube.com/watch?v=8RI_CGcdLdI (31.12.2020).

Przestępczość z punktu widzenie psychologii ewolucyjnej (proseminarium) – dr hab. Jacek Wiewiorowski, profesor uczelni (prace w j. polskim oraz kilka w j. angielskim – 1. zajęcia)

1. Prace do analizy wstępnej:

Hołyst B., Przestępczość z perspektywy psychologii ewolucyjnej, Prokuratura i Prawo 1-2 (2010), s. 62-88 https://pk.gov.pl/wp-content/uploads/2013/12/54af819201a020f0c87d4099a9e9412a.doc

Pawłowski B,. Danel D., Psychologia ewolucyjna – nauka o adaptacji i ewolucyjnej inercji ludzkiego umysłu, Kosmos 58 (2009), s. 573-583 http://kosmos.icm.edu.pl/PDF/2009/573.pdf 2.

Inne prace ogólne (dotyczące wprost kryminologii - wybór)

Buss D. M., The Evolutionary Psychology of Crime, Journal of Theoretical and Philosophical criminology Commentary. Special edition, 1.1. (2012), s. 90-98 https://labs.la.utexas.edu/buss/files/2015/09/Evolutionary-psychology-and-crime.pdf

Figueredo A. J., Gladden P. R., Hohman Z., The Evolutionary Psychology of Criminal Behavior, [w:] S. C. Roberts (Ed.), Applied Evolutionary Psychology, Oxford University Press 2021, s. 201–221 https://www.researchgate.net/publication/276349110_The_Evolutionary_Psychology_of_Criminal_Behaviour/link/56b2875808ae5ec4ed4b5660/download

Florek S., Przestępczość młodych mężczyzn w ujęciu psychologii ewolucyjnej, [w:] P. Piotrowski, T. Búgelová, P. Wicher (eds.), Oblicza przestępczości – wyzwania Psychologii Sądowej, Nowy Sącz 2015, s. 155-166 http://repozytorium.wsb-nlu.edu.pl/bitstream/handle/11199/9221/Oblicza%20przest%C4%99pczo%C5%9Bci%20-%20wyzwania%20Psychologii%20S%C4%85dowej.pdf?sequence=1

Goetz A. T., The evolutionary psychology of violence, Psicothema 22.1 (2010), s. 15-21 http://www.psicothema.com/pdf/3690.pdf

Kwiek M., Florek S., Piotrowski P. Teoria historii życia a zachowania przestępcze, Resocjalizacja Polska 12 (2016), s. 9-26 http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:zE7NERCGsPgJ:resocjalizacjapolska.pl/index.php/rp/article/download/38/65+&cd=7&hl=pl&ct=clnk&gl=pl

Marzec M., Wybrane zachowania seksualne z perspektywy ewolucyjnej, Seksuologia Polska 12.1 (2014), s. 15–22 https://journals.viamedica.pl/seksuologia_polska/article/download/15-22/27833

Neckar J., Evolutionary explanations of the mechanisms of criminal behaviour: the implications for forensic psychology/ Ewolucyjne wyjaśnienia mechanizmów zachowań przestępczych i konsekwencje ich przyjęcia dla psychologii sądowej, Problems of Forensic Sciences 112 (2017), s. 123–138 http://www.forensicscience.pl/pfs/112_Neckar.pdf

Quinsey V. L., Evolutionary theory and criminal behaviour, Legal a nd Criminological Psychology 7 (2002), s. 1–13 https://www.researchgate.net/publication/227618563_Evolutionary_theory_and_criminal_behaviour

Walsh A., Evolutionary Psychology and Criminal Behavior, [w:] J. R. Barkow (ed.), Missing the Revolution: Darwinism for Social Scientists, Oxford 2006, s. 225-268 http://emilkirkegaard.dk/en/wp-content/uploads/Jerome_H._Barkow_Missing_the_Revolution_DarwiniBookos.org_.pdf 3.

Praca do pozyskania (sugeruję stopniowo czytać):

Baker R., Wojny plemników. Niewierność, konflikt płci oraz inne batalie łóżkowe, tłum. M. Ferek, Poznań 2004

Buss D. M., Psychologia ewolucyjna, tłum. M. Orski, Gdańsk 2001

Buss D. M., Ewolucja pożądania. Jak ludzie dobierają się w pary?, tłum. B. Wojcieszke, A. Nowak, Gdańsk 2003

Buss D. M., Morderca za ścianą. Skąd w naszym umyśle kryją się mordercze zdolności, tłum. A. Nowak, Sopot 2007

Campbell A., Jej niezależny umysł. Psychologia ewolucyjna kobiet, [tłum.] J. Kantor-Martynuska Kraków 2004

Dawkins R., Samolubny gen, tłum. M. Skoneczny, Poznań 2007 https://obserwatorlaicki.files.wordpress.com/2009/12/richard-dawkins-samolubny-gen.pdf

Dunbar R., Anatomia miłości i zdrady. Co nauka mówi o namiętnościach człowieka?, tłum. Z. Lamża, Kraków 2016

Łastowski K., Socjobiologiczne ujęcie natury ludzkiej. Między nauka a antropologią filozoficzną, Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki 8.21 (2009), s. 105-120 https://www.researchgate.net/publication/317881160_Socjobiologiczne_ujecie_natury_ludzkiej_Miedzy_nauka_a_antropologia_filozoficzna

Miller G., Umysł w zalotach: Jak wybory seksualne kształtowały naturę człowieka, tłum. M. Koraszewska, Poznań 2004

Duntley J. D., Buss D. M., Ewolucja zła, [w:] Miller A. G. (ed.), Dobro i zło z perspektywy psychologii społecznej, tłum. V. Reder, Kraków 2008, s. 136-162

Mościskier A., Spór o naturę ludzką. Socjologia czy socjobiologia?, Warszawa 1998

Pawłowski B. (w rozmowie z T. Ulanowskim), Nagi umysł. Dlaczego jesteśmy, jacy jesteśmy. Ludzka natura bez złudzeń, Warszawa [2016] Posłuchaj też: https://audycje.tokfm.pl/podcast/Przeglad-naukowych-newsow-tygodnia-Ludzka-natura-bez-zludzen-Dlaczego-jestesmy-jacy-jestesmy-O-ksiazce-Nagi-umysl-opowiadaja-autorzy-prof-Boguslaw-Pawlowski-i-Tomasz-Ulanowski/36149

Pinker S., Tabula rasa. Spory o naturę ludzką, tłum. A. Nowak, Gdańsk 2005

Pinker S., Zmierzch przemocy. Lepsza strona naszej natury, tłum. T. Bieroń, Poznań 2015

Stewart-Williams S., Darwin, Bóg i sens życia. Dlaczego ewolucja zmienia wszystko, co (myślimy, że) wiemy, tłum. P. J. Szwajcer, Stare Groszki 2014

Szlendak T., Kozłowski T., Naga małpa przed telewizorem. Popkultura w świetle psychologii ewolucyjnej, Warszawa 2008 https://tomaszkozlowskiblog.files.wordpress.com/2018/04/naga-mac582pa-przed-telewizorem-waip-xi-2008.pdf

de Waal F., Małpy i filozofowie. Skąd pochodzi moralność?, tłum. B. Brożek, M. Furman, Kraków 2013

de Waal F., Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych, tłum. K. Kornas, Kraków 2014

de Waal F., Małpa w każdym z nas. Dlaczego seks, przemoc i życzliwość są częścią natury człowieka?, tłum. K. Kornas, Kraków 2015

Wiewiorowski J., Porywanie kobiet jako zjawisko społeczne w późnym antyku. Moralność i prawo, [w:] Homo, qui sentit. Ból i przyjemność w średniowiecznej kulturze Wschodu i Zachodu, pod. redakcją J. Banaszkiewicza i K. Ilskiego, Poznań 2013, s. 197-219 https://www.academia.edu/5850733/Porywanie_kobiet_jako_zjawisko_spo%C5%82eczne_w_p%C3%B3%C5%BAnym_antyku_Moralno%C5%9B%C4%87_i_prawo_Draft_version_

Wiewiorowski J., Paremie prawnicze w zwierciadle ewolucji, [w:] Podejście ewolucyjne w naukach społecznych, redakcja naukowa J. Polowczyk, H. Witczak, M. Błaszak, Warszawa 2018, s. 121-151 https://www.academia.edu/40462196/Paremie_prawnicze_w_zwierciadle_ewolucji

Wilson E. O., Socjobiologia, tłum. M. Siemieński, Poznań 2001, ss. 290-323

Wilson E. O., O naturze ludzkiej, tłum. B. Szacka, Poznań 1988

Wrangham R., Peterson D., Demoniczne samce. Małpy człekokształtne i źródła ludzkiej przemocy, [tłum.] M. Auriga, Warszawa 1999

Wrangham R., Paradoks dobra. Dlaczego jesteśmy tak dobrzy, skoro jesteśmy tak źli?, [tłum.] P. J. Szwajcer, Stare Groszki 2020

Wright R., Moralne zwierzę: dlaczego jesteśmy tacy, a nie inni. Psychologia ewolucyjna a życie codzienne, [tłum.] H. Jankowska, Warszawa 2004

Załuski W., Ewolucyjna filozofia prawa, Warszawa 2009 4.

Do lektury dodatkowej: https://www.swiatnauki.pl/19,264.html https://evolution-institute.org/wp-content/uploads/2016/03/20160307_evopsych_ebook.pdf

5. Do zobaczenia: https://www.youtube.com/watch?v=RrRXKgTq_Uk 6.

Zob. też https://www.vanderbilt.edu/seal/scholarly-resources/useful-sources/